Haflinger

   

De Haflinger heeft grote sprekende ogen, korte benen, gespierde rug en achterhand, is nieuwsgierig van aard en heeft altijd een lichte staart en manen. De stokmaat is ongeveer 1.40 cm.


Het Bergland van Zuid-Tirol moet van oudsher gezien worden als de bakermat van de Haflinger. In deze, van de buitenwereld afgesloten gebieden, met wiedeplateau's van 1500 tot 2000 m. hoogte kon zich een sterk tussenmaats paaardeslag in stand houden, dat voor die gebieden uitermate geschikt was als gebruikspaard zowel als rijpaard.

Het in dit Zuid-Tiroler berggebied liggende Sarndal is vermoedelijk de uiteindelijke plaats van herkomst van de Haflinger, die hoewel pas later, aan de gemeente Hafling zijn naam te danken heeft.

Het klimaat in deze gebieden is beslist niet mild te noemen, reden waarom de Haflinger door de eeuwen heen hier gefokt, een grote weerstand bezit tegen klimaatinvloeden en vooral tegen klimaatwisselingen.

Thurner uit Oostenrijk heeft getracht de herkomst der eerste dieren na te gaan, doch deze kon door hem niet worden opgespoord en zal wel in het duister gehuld blijven.

Wél staat vast, dat de bewoners van het dal van de Sarn afstammen van de Oost Gothen, die zich na de slag bij de Vesuvius in de Oostenrijkse dalen terugtrokken. Met zich mee voerden zij de zo veel in die tijd bij oorlogshandelingen gebruikte kleine Oosterse paarden en hieruit is, gekruist met landrassen, de Haflinger tot stand gekomen. Dat blijkt o.m. uit het feit, dat de Haflinger van heden nog veel kenmerken van de Arabier in zich draagt, zoals het temperament en de vorm van het hoofd en de ogen.

Na de eerste mondelinge overleveringen komen in 1868 de eerste schriftelijke mededelingen in de vorm van de vermelding van de hengst El' Bedavi XXII. Beschrijving van deze hengst; schofthoogte 1.66 cm. en goudbruin van kleur met aalstreep. Van deze El' Bedavi XXII wordt tevens vermeld, dat hij gefokt werd door El' Bedavi I, uit Hongarije stammend en uit een Arabische merrie. Deze 5-jarige El' Bedavi XXII, gekruist met een "veredelte Landstute" levert in het jaar 1873 een hengstveulen Folie, waarmee men verder fokt en waarop de gehele huidige Haflingerfokkerij is gegrondvest.

Van de voor de kruisingen gebruikte merries werden aanvankelijke dieren van verschillende typen beschreven. Het woord "originale Haflinger-stute" moest in die tijd, niet te nauw genomen worden daar b.v. allerlei kleurslagen werden toegelaten. Pas na het aanleggen van een merrie-stamboek zijn de juiste basisgegevens bekend geworden. Het bleek, dat de voskleur van het veulen Folie, in combinatie met de bijna witte manen en staart voor bijna 99% erfelijk was.
Verder gaande met de hengst Folie, blijken hiervan drie zonen af te stammen, waarmee men in twee lijnen verder fokt. Het zijn:
    - De hengst 14 Folie I
geboren 1887, vos met aalstreep, breed, diep, iets gerekt, droge benen en sterk geprononceerde spiergroepen.
    - De hengst 233 Hafling
geboren 1897 innemend, mooier dan de hengst 14 Folie I, elegant Oosters type vos met klein uitdrukkingsvol hoofd, lange mooie hals, korte rug, wat lang kruis, droge benen, ruime gangen en sterke hoeven.

Na enige generaties ziet men onder de nakomelingen al beroemde namen als Student en Massimo op de voorgrond treden.

Over de afstamming van de moeder van Folie, de "Tiroler Landesstute" is uiteraard niets bekend. Zoveel te meer echter over de vader El' Bedavi XXII, die werd geboren op de Keizerlijke Stoeterij te Radauz. Zijn vader, dus de grootvader van Folie, was eveneens genaamd El' Bedavi XXII.
Diens vader was El' Bedavi I, geboren op de Arabieren-Stoeterij te Babolna (Hongarije) en deze was verwekt door El' Bedavi 2, een Oosterse volbloedhengst, die tenslotte wederom tot vader had El' Bedavi, een originele Arabische hengst.

Beginnende nu met deze laatste als eerste, krijgen we dan de volgende lijn:

    - El' Bedavi : originele Arabische hengst, geboren 1817
    - El' Bedavi 2 : Oosterse volbloedhengst, geboren 1830
    - El' Bedavi I : geboren 1837
    - El' Bedavi XXII: geboren 1852
    - El' Bedavi XXII: geboren 1868
    - 249 Folie : geboren 1874

Wij merken hierbij op, dat een "Oosterse volbloedhengst", zoals vermeld bij El' Bedavi 2, een volbloed Arabier is, doch niet gefokt in het land van origine. Het verschil met zijn vader El' Bedavi, die als "originele Arabische hengst" te boek staat is dus, dat deze wel in het land van origine, Arabië, is gefokt.

De hengst 249 Folie, heeft een groot aantal zonen en dochters verwekt en uit deze afstammelingen zijn het twee van zijn zonen nl. 252/233 Hafling, geb. 1897 en 14 Folie, geb. 1887, waardoor via kleinzonen en achterkleinzonen zeven hengstenstammen, hengstenbloedlijnen zijn ontstaan. De hieronder afgebeelde stamtafel geeft daarvan een overzicht.

De stamvaders van de 7 bloedlijnen waarop nu de gehele Haflinger fokkerij is gebaseerd - of beter gezegd, waarin sinds de twintiger jaren de Haflinger fokkerij is onderverdeeld, want de gehele fokkerij gaat terug op één stam - zijn in het hierboven staande schema vermeld met hoofdletters. De aandacht dient hier gevestigd te worden op de eerste letter van de namen dezer stamvaders, dus de letters W, A, N, M, St, S en B.

Alle mannelijke afstammelingen die op een van deze stamvaders terug gaan ontvingen  op een enkele uitzondering na en ontvangen ook nu een naam waarvan de beginletter gelijk is aan de eerste letter van de naam van hun stamvader. Uit de naam kan dus direct afgeleid worden tot welke bloedlijn de betreffende hengst behoort en in het stamland van de Haflinger spreekt men dan ook van de A-lijn, de B-lijn, de M-lijn enz. Tot deze 7 bloedlijnen behoren alle daar evenals in ons land en in alle andere landen aanwezige Haflingerhengsten en -merries.

De Haflinger is een klein, stevig en harmonisch gebouwd paard met fraaie lange lijnen, goede borstdiepte, droog, zuiver, glashard beenwerk en beste voeten. Het kleine hoofd met de verstandige levendige ogen en de kleine oren verraden de Oosterse afstamming. De gangen zijn vlot en krachtig. Uiterst sober, zeer vruchtbaar en onvoorstelbaar groot is zijn uithoudingsvermogen en zijn prestaties grenzen in verhouding tot zijn grootte aan het ongelooflijke. Reden waarom de Haflinger in Oostenrijk de erenaam van "Universal-Pferd" heeft gekregen. Een naam die de Haflinger vooral ook in Nederland als gebruikspaard zowel als rijpaard, voor het hele gezin, volkomen waar heeft weten te maken.

Sedert 1961 bestaat nl. ook in Nederland een op zeer hoog peil staande en een uitgebreide fokkerij van dit sympathieke en zeer veelzijdige paard. Er werden in die tijd circa 750 van de beste merries en 10 hengsten uit het stamland Tirol ingevoerd. Hiermede is een zuivere Nederlandse Haflingerfokkerij opgebouwd, met als basis uitsluitend geregistreerd en volwaardig stamboekmateriaal.

Om verder meer speciaal in de richting van het rijtype te fokken is sinds enige jaren de mogelijkheid geopend een Haflingermerrie te laten dekken door een Arabische hengst. De fokproducten hieruit worden in een speciaal daarvoor ingesteld "Haflo-Arabe"-register ingeschreven. Deze mogelijkheid is voor het eerst in ons land vanaf 1963 opengesteld en heeft enige goede resultaten opgeleverd.

Dit wil echter niet zeggen dat deze kruising zonder meer moet worden aanbevolen. Er zijn maar een klein aantal Haflo-Arabe's en ervaring met verkregen fokproducten door of uit een Haflo-Arabe is er nog slechts in zeer beperkte mate. Meer aan te bevelen is echter het terugkruisen van een Haflo-Arabe hengst met een Haflingermerrie of omgekeerd. Men krijgt dan weer een produkt dat voor 75% Haflinger is en dat met alle goede kwaliteiten van zijn ras dan waarschijnlijk wat meer Arabische kenmerken heeft.

Het Haflingerstamboek is geregistreerd bj de Koninklijke Vereniging "Het Nederlandsche Trekpaard", Koninginnegracht 49, 2514 AE DEN HAAG. Telefoon: 070 - 605847.
Door de stamboekvereniging worden provinciale premiekeuringen georgani- seerd, als ook een tweejaarlijkse Nationale Tentoonstelling, waarbij, naast het exterieur, fokpresties en afstamming worden beoordeeld waaraan door vele fokkers van Haflingers met hun beste Haflingers wordt deel genomen.

Voor de dekdienst mogen alleen goedgekeurde hengsten gebruikt worden. Daartoe houden de stamboekverenigingen hun, door het Ministerie van Landbouw en Visserij voorgeschreven, verplichte hengstenkeuringen, waar de daarvoor in aanmerking komende hengsten, alvorens tot de dek- dienst te worden toegelaten, aan een keuring worden onderworpen.

Veulenboekpaarden kunnen, wanneer zij aan alle eisen van het ras voldoen op 3-jarige leeftijd opgenomen worden in het keurstamboek en krijgen dan een brandmerk in de vorm van een Edelweiss-bloem met daarin de letter H op de linkerdij.

"Een paard voor deze tijd" wil zeggen, dat dit paard, de Haflinger dus, juist in deze tijd past. En waarom? Omdat het een paard is voor de massa. Voor al die duizenden die -zonder direct te willen deelnemen aan grote wedstrijden graag met paarden omwillen gaan, die graag er wat mee willen "doen", die er meerdere dingen mee willen ondernemen; rijden en mennen en voltigeren, tochten maken, eventueel als trekkracht gebruiken en vooral ook fokken. Dit alles gebeurt dan ook in Nederland en andere landen in steeds toenemende mate en bij alles wat men met de Haflinger onderneemt staat men verwonderd over de geweldige prestaties. De bekende makheid, betrouwbaarheid en soberheid, waar deze niet alleen de voeding, maar ook het onderhoud en de verzorging betreft. Men kan b.v. de Haflinger, desgewenst, winter en zomer buiten laten en men kan hem ook dagen of weken lang niet berijden om daarna zonder enige moeite weer van zijn goede en gewillige diensten gebruik te maken. Een ideaal vrijetijdspaard dus; en het meest veelzijdige gebruikspaard, waardoor de Haflinger zich terecht als een paard voor deze tijd heeft weten waar te maken.

De hiervoor genoemde eigenschappen hebben de fraai gebouwde, alsmede door zijn mooie voskleur en zijn adel, de charmante Haflinger ook in Nederland bijzonder populair gemaakt. Dit is een van de redenen waarom de fokkerij zich zo sterk heeft verbreid.
Opvallend is, dat de Haflingerfokkerij -in tegenstelling tot bij vele andere rassen- in deze tijd niet afnemend maar, zoals reeds vermeld, juist toenemend is. Een gevolg van de hiervoor genoemde prestaties en karaktereigenschappen, maar ook -wederom in tegenstelling met vele andere- door de goede prijzen. Prijzen die voor Nederland op een goed niveau liggen, maar tegenover de prijzen die in het buitenland gelden, nog weer zeer voordelig zijn.