Voorbereidingen voor het "Hippisch Saluut".

Het zal februari geweest zijn dat we een uitnodiging ontvingen om met één van onze rijtuigen aanwezig te zijn op het Paardenspektakel dat gehouden zou worden ter gelegenheid van het 25-jarig regeringsjubileum van Hare Majesteit Koningin Beatrix.
.


De uitnodiging verbaasde ons. We hadden nog niet zo vaak met ons authentiek gerij acte de présence gegeven en verwonderden ons erover dat de keus op ons was gevallen. Het voelt toch als een hele eer. We hebben de uitnodiging dan ook enthousiast aanvaard en waren erg blij dat we nog een paar maandjes hadden om ons vóór te bereiden. Er moest namelijk nog het één en ander gebeuren voordat we ons fatsoenlijk zouden kunnen presenteren.
Allereerst zou ik een heupoperatie moeten ondergaan, en naar later bleek zelfs twee.
Dan moest onze Spider Phaeton volledig ontdaan worden van alle chroom onderdelen omdat we op messing wilden overstappen.
Het fraai bewerkte Engelse gareeltuig dat we tweedehands gekocht hadden moest op maat worden gemaakt voor onze Fell-pony's.
Er zou een complete bijpassende nieuwe garderobe moeten worden genaaid.
En "last but not least" moesten we ons tweespan weer netjes aan het rijden zien te krijgen.
.


Om op het laatste onderdeel in te gaan: Na een voortreffelijke ervaring op Twickel in 2003, enkele dorpentochten en marathons gaf ons span er vorig jaar ineens de brui aan. Onduidelijk is nog steeds wie er mee begon, maar op een gegeven moment moesten we een wedstrijd staken omdat de ponys als gevallen engelen tegen elkaar aanhingen. Ervaren menners schijnen het "drukken" te noemen als paarden zo tegen elkaar gaan aanhangen en er viel niet meer mee te sturen. Omspannen heeft een poosje gewerkt maar ook in de nieuwe opstelling begonnen ze na verloop van tijd weer met drukken. De adviezen die we kregen varieerden van: verkopen, er doorheen trainen, en (staal) borstels ertussen, maar het eerste en laatste advies was geen optie en "erdoorheen trainen" werkte bij ons ook niet.
We zijn bijna een jaar lang weer opnieuw vanaf de basis begonnen en in het enkelspan ging het super. Maar zogauw ze in het tweespan werden gezet begon de ellende weer. We zullen u de verhalen van de vruchteloze pogingen en teleurstellingen besparen, maar toen de datum van 13 augustus toch wel erg dichtbij kwam moesten we iets bedenken of anders besluiten met enkelspan te gaan. Mijn man Riny, niet voor niets uitvinder, bedacht iets waarvan je nu achteraf zegt: zo simpel, dat kan iedereen bedenken! Maar kennelijk is toch niemand eerder op het idee gekomen. Hoe dan ook, het werkte en vanaf dat moment liep het span weer als een zonnetje.

De aankleding van het geheel was mijn afdeling. Ik ben erg geïnteresseerd in kleding uit de periode waarin onze rijtuigen gereden werden (Laat-Victoriaans) en probeer zo authentiek mogelijk gekleed te gaan, passend bij de tijd en het type rijtuig. Op basis van informatie uit de vele boeken die ik erover heb en wat ik erover op Internet kan vinden, ontwerp ik kleding, hoed en tas en teken ik de patronen. Dan moet er stof gezocht worden met kleuren, dessins en materialen die in dié tijd voorhanden waren. Die stof moet ook nog betaalbaar zijn want je hebt al gauw zo'n 10 meter stof nodig en ettelijke meters kant. 
Vier weken na mijn tweede heupoperatie hees ik mij langs de trapleuning omhoog naar ons "atelier" om vorm te geven aan kostuums en accessoires.
In de fotoserie is te zien wat er zoal is ontstaan tijdens deze creatieve uurtjes. Er bleek zelfs nog tijd (en stof) over om bijpassende capes te maken voor ons beiden voor het geval het koel weer zou zijn.
.


Riny heeft het rijtuig onder de loupe gelegd. Het was een rijtuig dat we gerestaureerd hebben gekocht, maar als je er kritisch naar kijkt vind je het nodige dat je wilt verbeteren. Bovendien moesten de wieldoppen ontchroomd worden en de chroom randen langs de leren kap moesten worden vervangen door messing omdat we messing garelen gaan gebruiken. Dat messing is niet zomaar voorhanden dus bedacht Riny een manier om messing buis doormidden te zagen en te buigen zodat het vloeiend om de rand paste. Een paar fraaie dopjes gedraaid als verbinding et voilà. De houten, met leer beklede rand van de leren kap werd vervangen door een strakker exemplaar. De dure lampen kregen een anti-diefstal bevestiging. Kale plekjes in de lak werden aangetipt en de wielen en assen werden gecontroleerd. Tot zover was Riny als auto-ontwerper en restaurateur nog op bekend terrein.

Het tuig was een ander verhaal. Hij moest een nieuw vak onder de knie krijgen. We hadden een schitterend Engels gareeltuig gekocht dat gebruikt was voor Friezen. Nu hebben onze pony's weliswaar zware botten die qua structuur niet onderdoen voor Friezen maar alles is toch effe een maatje korter. Er moest dus het nodige ingekort worden. Ook misten er wat passanten. Het hoofdstel was overal te groot en de oogkleppen moesten opnieuw worden gemaakt. Door elk onderdeel van het tuig uit elkaar te halen ontdekte Riny hoe het genaaid was. Met behulp van onze al eerder aangeschafte leermachine maakte hij gaatjes in het geval er nieuw leer genaaid moest worden. Hij maakte nieuwe passanten, kortte nog goede passanten in en werkte ze netjes af en in alle gevallen werd alles met de hand (dus dubbel) genaaid met speciaal draad dat voorzien is van een waslaag. Riny werd steeds enthousiaster en besloot ook mooie emblemen te maken voor op het hoofdstel. Normaal worden deze gegoten maar dat zou een te kostbare en tijdrovende aangelegenheid zijn. Hij ontwierp een embleem met de stalnaam en zaagde met de ijzerzaag 12 ontwerpjes uit messing. Het kostte heel wat zaagjes maar het lukte! De onderste letters werden gematteerd en de bovenste letter gepolijst en we waren dik tevreden met het resultaat. Het messing van de garelen werd op maat gemaakt en gebogen en er kwamen nieuwe roestvrijstalen haken aan. Hij verving de ijzeren pennen van alle gespen door zelfgemaakte roestvrijstalen. Een arbeidsintensief klusje want elk roestvrijstalen staafje moest ca. 7 behandelingen ondergaan vóór het een pennetje was. Het leer werd geverfd en kreeg daarna nog een lanolinebehandeling. Tot slot werd al het messing op de polijstmachine gepoetst en het fijnere werk werd met de hand nagepoetst. Voor al dit moois maakt hij passende kisten zodat het tuig niet beschadigd raakt tijdens het transport. 
.

De dag voordat we op pad zouden gaan hebben we het rijtuig gepoetst. De avond ervoor kregen de pony's een "grote poetsbeurt" en mijn vriendin Ineke heeft hun manen ingevlochten. Zo hoef je de volgende morgen minder te poetsen en hun haar valt dan mooi golvend.
Op de dag zelf stonden we om 4.45 uur op. Eerst de pony's eten geven en dan zelf wat happen. Opnieuw de pony's poetsen, wat heel erg snel gaat, en dan hun staart bandageren. Anders raakt die tijdens de rit besmeurd met mest. Hun benen bandageren we niet want ze staan in de trailer als een huis en verzetten geen stap, dus verwondingen aan hun benen hebben ze nooit. Groom Lindsey en haar moeder Monique smeren de broodjes. Ik controleer of we alles meehebben met behulp van een lijstje. Dan laden we alles in en op en vertrekken zoals gepland om 6.45 uur vanuit Haringhuizen (bij Schagen N-H).
Onderweg pikken we in Purmerend Leo op die stipt op tijd aan de weg staat te wachten. Hij zal deze dag op video gaat vastleggen. 
.

Als we tegen negen aankomen in Apeldoorn is het een drukte van belang. We moeten op de Amerfoortseweg een plaatsje zoeken. We slalommen langs vrachtwagens, trailers, paarden- en ponykonten, grote en kleine koetsen terwijl af en toe een chique diplomatenauto tegen de stroom inrijdt.
De weg zou afgezet zijn, maar dat geldt kennelijk niet voor diplomaten en fietsers en brommers want die scheren rakelings voor onze bumpers langs.
We vinden eindelijk een plekje en dan is het al tegen half tien. Na een reis van bijna drie uur is een toilet voor veel dames een dringende noodzaak en dat geldt zeker voor ons. Bij het terrein voor de deelnemers is echter geen toilet. De organisatie denkt zeker dat iedereen een luxe trailer met toilet aan boord heeft!
Monique en ik moeten een eind lopen naar het secretariaat om in te schrijven en we hopen daar een toilet te vinden. Helaas, die zijn alleen op het Loo zelf te vinden en daar mogen we niet in omdat we onze polsbandjes nog niet om hebben. Er lagen gelukkig geen paparazzi in de greppels rond het Loo want anders zou het zo maar eens kunnen zijn dat u mijn blote billen in Privé had kunnen bewonderen!

Na instructies van onze teamleider Loek van Bronkhorst was het tijd om ons om te kleden en de pony's in te spannen. We werden om elf uur verwacht op het inrijterrein. Ook daar was het een drukte van belang. Springruiters oefenden op hindernissen, honden van de jachtmeute genoten van de diverse hapjes paardenmest, westernruiters draaiden duizelingwekkende rondjes op de plaats, voltigepaarden werden gelongeerd, rijtuigen van ons onderdeel reden rustig hun rondjes en daar tussendoor reden landbouwaanspanningen met energieke tuigers in volle draf met vervaarlijk ronddraaiende messen en dito klinkende geluiden. Er nu op terugkijkend was het een gekkenhuis, maar zo hebben we het toen helemaal niet ervaren. We waren net als onze pony's waarschijnlijk overdonderd door al die verschillende indrukken. En het was leuk! We kunnen nu zeggen dat onze Boomer en Bas schotproef zijn. Toen onverwacht het kanon werd afgeschoten was het alleen Bas die er een beetje springerig van werd. Na een staprondje was de rust snel weergekeerd.
Na de generale repetitie waarin alles exact op tijd werd geoefend konden we naar onze trailer voor 2 uur pauze. De pony's lieten we in het tuig met het hoofdstel af en ze kregen eten en drinken. Toen was het ook voor ons tijd om onze dorstige kelen en hongerige magen te vullen. Na vele dagen van stortregens, was het wonder boven wonder redelijk weer en tegen de middag werd het zelfs stralend. De koningin heeft het vast verdiend!
.

Om twee uur herhaalde zich het protocol van die ochtend en je kon merken dat de pony's het al een keer hadden meegemaakt, zo ontspannen verliep alles. Bas stond te slapen totdat rond half drie de Majesteit vlak voor ons neus langs reed omringd door haar imposante Friezen. Hij vond het net zo heftig als ik.
Tien over half drie moesten wij aantreden. We waren best een beetje nerveus, toen we als nummer 4 de grote piste in draf binnenreden. In het vuur van de strijd vergaten we helemaal om de koningin netjes te groeten. Foei! 
Officieel hadden we 8 minuten om de 17 rijtuigen uit ons onderdeel te presenteren en die waren zó voorbij. Teruggekeerd op het inrijterrein moesten we wachten voordat ons onderdeel kon beginnen aan het defilé langs de Loolaan. Eén van de paarden van de landbouwaanspanningen was omhooggekomen en had een streng gebroken, wat uiteraard eerst verholpen moest worden. 
(Erop terugkijkend is het toch een mirakel dat er met zoveel paarden op zo'n dag zo weinig misgaat. Op een gebroken streng en een uitgegleden paard van een van de stuntrijders na, is er verder die dag niets gebeurd.)
Op de Loolaan stonden volgens de organisatie ca. 50.000 mensen en het was geweldig om voor dit publiek te rijden. De reacties waren zó positief, er werd geroepen en geklapt, veel gefotografeerd, de zon scheen en het regende complimentjes.
Laten we eerlijk zijn, daar doen we het toch voor, het publiek laten meegenieten van onze hobby en als dat lukt hebben wij de dag van ons leven!
Na het Saluut was er voor de deelnemers gelegenheid om na te borrelen. We waren met 5 mensen maar hadden slechts een kaart voor 1 persoon gekregen. Voor ons is zo'n evenement alleen mogelijk dankzij onze helpers en die laat je niet achter bij je dieren terwijl je zelf gezellig gaat borrelen. Dus gingen we na het inladen vlot op huis aan.

We genieten nog lang na van dit evenement en kijken terug op een geweldige ervaring, zowel voor ons als voor onze dieren.
Wie weet .......... met een beetje mazzel .................over 25 jaar .................

Madeleine Assink